Blog

Een script schrijven voor een teleprompter

Een script voor een teleprompter wordt één keer hardop gelezen, op spreeksnelheid, door iemand die ook in een lens probeert te kijken. De kijker hoort elke zin één keer en jij krijgt één blik erop. Nieuwsredacties schrijven al sinds de radio voor die situatie, en de meeste regels hieronder komen uit hun gidsen.

Probeer een teleprompter in je browser

De online teleprompter werkt in je browser.

Schrijf het zoals je het zou zeggen

Zeg eerst een zin hardop en schrijf dan op wat je zei. Gesproken zinnen zijn korter dan geschreven zinnen en gebruiken gewonere werkwoorden. De gids voor nieuwsschrijven voor tv en radio van de University of Florida houdt zinnen op 20 woorden of minder, omdat de presentator moet kunnen ademhalen.

  • Eén gedachte per zin. Houdt een komma twee gedachten bij elkaar, maak er dan twee zinnen van.
  • Gebruik de woorden en de volgorde die je zelf zou gebruiken: “we” en “je” in plaats van “men” of “wij”.
  • Haal de woorden weg die niemand hardop zegt, zoals “voornoemde” of “teneinde”.

Lees daarna het hele script hardop voor voordat je opneemt. Het videoteam van de farmaciefaculteit van de University of Florida geeft hetzelfde advies in zijn teleprompter-gids: lees het hardop om te controleren of het loopt. Elke plek waar je struikelt, is een zin om te herschrijven.

Getallen, namen en afkortingen, geschreven zoals je ze zegt

Een getal op papier kun je twee keer lezen. Een getal op een prompter moet de eerste keer werken. Het trainingsteam van NPR wijst erop dat getallen luisteraars aan het rekenen zetten en dat gehoorde getallen makkelijk gemist worden. Gebruik er dus minder, rond af wat niet exact hoeft en schrijf de rest zoals je het gaat zeggen.

Op de pagina In het script Waarom
37% ruim een derde Een afgerond getal komt in één keer aan
1.250.000 ruim een miljoen Niemand hoeft de cijfers te tellen
18 maanden anderhalf jaar Makkelijker te horen
VS V-S Het streepje zegt: letters, één voor één
bijv. bijvoorbeeld Dat zeg je toch al
& en Een teken is weer iets om te ontcijferen
Worcester Worcester, WOES-ter Een uitspraakhulpje, met de beklemtoonde lettergreep in hoofdletters

De UF-gids schrijft één tot en met elf uit, gebruikt cijfers van 12 tot 999 en schrijft grotere getallen als een cijfer en een woord, zoals 33-thousand. Initialen die letter voor letter worden uitgesproken, krijgen een streepje, zoals U-S en U-N. Voor namen schrijft NPR een uitspraakhulpje achter elke naam waarover de lezer kan struikelen, met de beklemtoonde lettergreep in hoofdletters. Doe hetzelfde voor productnamen en de achternamen van collega’s. Midden in een take ontdekken dat je niet zeker weet hoe je er een uitspreekt, is het slechtste moment.

Gewone hoofdletters, geen kapitalen

Omroepscripts werden vroeger in hoofdletters getypt. De UF-gids noemt dat de oudere werkwijze en zegt dat scripts nu in hoofd- en kleine letters worden getypt. De richtlijnen van het Described and Captioned Media Program voor ondertitels, die ook op spreeksnelheid worden gelezen, geven eveneens de voorkeur aan gemengde schrijfwijze.

Het onderzoek is minder eenzijdig dan de stijlgidsen. In een studie uit 2007 van Arditi en Cho werden hoofdletters sneller gelezen dan gemengde schrijfwijze bij een kleine lettergrootte, twee keer de kleinste die de lezer kon onderscheiden, en verdween het voordeel bij grotere maten. Hoofdletters helpen dus alleen als de tekst op de grens van het leesbare zit, en grotere tekst is daar de betere oplossing voor. Bij een prettige grootte leest gewone zinsschrijfwijze even snel, en je houdt de hoofdletters die laten zien dat een woord een naam is.

De online teleprompter werkt in je browser.

Alinea’s, pauzes en regelovergangen

Op een prompter bepalen de tekstgrootte en de kolombreedte waar elke regel eindigt. Wat je zelf bepaalt, is de alinea. Begin een nieuwe waar de gedachte verandert en laat geen lege regels achter als pauze. Op een prompter die op een vaste snelheid scrolt, is een lege regel alleen een stuk scherm zonder tekst, en het videoteam van de farmaciefaculteit vraagt presentatoren daarom bij elkaar horende punten in één alinea te houden: gaten onderbreken de stroom voor de lezer en de bediener.

Breek je een lange zin zelf over regels af, dan geven de ondertitelrichtlijnen hierboven een goede regel. Breek waar je spraak vanzelf pauzeert en niet direct na een voegwoord als “en” of “maar”.

Markeer de uitvoering, spaarzaam

Een paar aanwijzingen verdienen hun plek. Het videoteam van de farmaciefaculteit vraagt om het dianummer aan het begin van elk onderdeel, zodat de spreker weet wanneer hij door moet. Een aanwijzing om te pauzeren vóór de regel die ertoe doet, is de andere die de moeite waard is. Zet elke aanwijzing op een eigen regel tussen vierkante haken, zodat je hem niet per ongeluk uitspreekt, en houd ze zeldzaam: elke aanwijzing is iets op het scherm wat je moet lezen en niet zeggen.

Timen en dan inkorten

De lengte is het aantal woorden gedeeld door je tempo. Ter vergelijking: een overzichtsstudie uit 2019 van 77 onderzoeken komt voor volwassenen die hardop lezen uit op gemiddeld 183 woorden per minuut, en luisterboekvertellers nemen ongeveer 9.300 woorden per uur op, dat is 155 per minuut met de pauzes erin. Je eigen getal telt, en de gids over snelheid laat zien hoe je het in ongeveer twee minuten timet. Kort het dan in tot het past. Begin met de opwarmzin bovenaan en daarna elke zin die de vorige herhaalt.

De online teleprompter werkt in je browser.

Een voor en na

Hier is een alinea geschreven voor de pagina:

Onze nieuwe planningsfunctie, die we in maart lanceerden na achttien maanden ontwikkeling en uitgebreide gebruikerstests, stelt teams van maximaal 250 mensen in staat om vergaderingen over 14 tijdzones te coördineren, waardoor de gemiddelde tijd die aan plannen wordt besteed met 37% daalt.

En hier is dezelfde alinea geschreven om gezegd te worden:

In maart hebben we een nieuwe planningsfunctie gelanceerd. Het kostte anderhalf jaar om te bouwen en te testen. Een team van maximaal 250 mensen vindt er een vergadertijd mee over 14 tijdzones. Gemiddeld scheelt het ruim een derde van de tijd die je aan plannen kwijt bent.

Wat er veranderde:

  • Eén zin van 42 woorden werd vier zinnen, de langste van 15 woorden. Elke zin bevat één gedachte en eindigt waar je kunt ademhalen.
  • “Achttien maanden” werd “anderhalf jaar” en “37%” werd “ruim een derde”. De 250 en de 14 bleven exact, omdat dat de feiten zijn waarvoor de alinea er is.
  • “Stelt in staat om te coördineren” en “vergaderingen” werden “vindt er een vergadertijd mee”: gewone werkwoorden voor een gewone handeling.
  • “Uitgebreide” verdween, omdat het de luisteraar niets vertelde.

Waar Wispim past

Wispim, de teleprompter waar deze site over gaat, neemt een script aan door plakken, en dat is gratis. Pro voegt import toe van TXT, Markdown, PDF, DOCX en RTF. De tekstgrootte wordt per script bewaard, en regelafstand en letterdikte staan in de instellingen van de app. In de modus Stem volgt het script de woorden die je zegt en wacht het als je pauzeert; hoe het volgen werkt legt uit waar de herkenning draait. Wil je een script proberen voordat je opneemt, plak het dan in de online teleprompter op deze site en laat het lopen op het tempo dat je hebt getimed.

Vragen

Moet een teleprompterscript in hoofdletters?

Meestal niet. Omroepscripts zijn overgegaan op hoofd- en kleine letters en ondertitelrichtlijnen geven daar de voorkeur aan. De studie die hoofdletters sneller vond, vond dat alleen bij een kleine tekstgrootte; bij een prettige grootte verdween het verschil.

Hoeveel woorden moeten er op elke regel?

Je tekstgrootte en kolombreedte bepalen dat, dus stel die eerst in voor je afstand. Houd de kolom smal genoeg om elke regel in één blik te kunnen opnemen, zodat je ogen niet heen en weer vegen.

Hoe lang moet een teleprompterscript zijn?

De minuten die je hebt, maal de woorden die je per minuut spreekt. Bij 150 woorden per minuut vraagt een video van een minuut ongeveer 150 woorden en een praatje van vijf minuten ongeveer 750. Tijd jezelf voor het echte getal.

Moet ik getallen als woorden of als cijfers schrijven?

De omroepregel in de UF-gids is woorden voor één tot en met elf, cijfers van 12 tot 999 en een cijfer met een woord erboven, zoals 33-thousand. Rond elk getal af dat niet exact hoeft.

Moet ik opsommingstekens gebruiken in plaats van een volledig script?

Dat hangt ervan af hoeveel de formulering uitmaakt. Het videoteam van de farmaciefaculteit merkt dat de meeste presentatoren die het opneemt liever rond de punten op een dia praten, wat meestal een natuurlijker verloop en minder takes geeft. Schrijf het volledig uit als de exacte woorden tellen of als de video in een vaste lengte moet passen.

Probeer een teleprompter in je browser

Zet Wispim op je iPhone

Richt de camera op de code om Wispim te openen in de App Store.

Zet Wispim op je iPad

Richt de camera op de code om Wispim te openen in de App Store.

Zet Wispim op je Android-telefoon

Richt de camera op de code om Wispim te openen in Google Play.